Kategoria: Wydarzenie

 

Stefan Szyller – architekt kościoła w Radzanowie nad Wkrą

        Dziś troszkę senna mazowiecka miejscowość położona w dorzeczu rzeki Wkry , kiedyś w miarę prężne miasteczko z rozwiniętym handlem i rolnictwem to miejsce, w którym powstało wybitne dzieło architektoniczne. Wyszło ono z pod ołówka warszawskiego architekta i konserwatora zabytków Stefana Szyllera. Ten wybitny przedstawiciel historyzmu  w swojej bogatej twórczości dokonał dzieła przebudowy ponad 100 kościołów , a 24 z nich pobudowało od samego początku, na surowym korzeniu ,jak to się określa. Oprócz dzieł sakralnych w jego biurze architektonicznym powstały takie projekty jak: Gmach Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie, budynek Politechniki Warszawskiej, Kolumnada Mostu Poniatowskiego, Biblioteka i Brama Głowna Uniwersytetu Warszawskiego, budynki Radomskiej Wytwórni Papierosów, osiedle Fabryki Broni w Radomiu itp.

Rysunek Stefana Szyllera z 1922 roku . Elewacja główna (wschodnia).
Źródło ,, Architekt Stefan Szyller” Małgorzaty Omilanowskiej.

W 1922 roku podpisał umowę z proboszczem radzanowskim  ks. Feliksem Zalewskim i przedstawicielami Rady Parafialnej. Budynek zaczęto wznosić 1924 roku , kamień węgielny poświęcił Bp .Antoni Julian Nowowiejski . Kryzys powojenny spowodował zatrzymanie inwestycji. Ponownie do pracy przystąpiono w 1929 roku już za proboszcza ks. Józefa Jagodzińskiego. 11 X 1931 roku nabożeństwa zostały przeniesione  do nowego obiektu. W 1934 roku obiekt został konsekrowany przez Bp. Leona Wetmańskiego.

Nie był to jednak koniec inwestycji , brakowało posadzek, parkanu wokół kościoła, polichromii. Powoli było to przez kolejne lata uzupełniane. Jednak jak pokazują szkice Szyllera elewacja główna (wschodnia) nie została do dziś ukończona . Szczegół tkwi w tym że po bokach krzyża nad wejściem głównym brakuje dwóch rzeźb przedstawiających płaczące niewiasty. Rzeźbiarz Barańczyk z Warszawy wykonał krucyfiks jednak wojna pokrzyżowała dalsze plany . Czy obecny proboszcz pomyśli nad inwestycją? Zostawiając  swój kolejny ślad w kościele parafialnym?

I tu sentencja  Stanisława Jachowicz   ,, Cudze chwalicie , swego nie znacie, sami nie wiecie co posiadacie”  jest jak najbardziej na rzeczy. Jak znaczący był autor projektu i jego dzieła można przeczytać w książce Pani prof. Małgorzaty Omilanowskiej ,, Architekt Stefan Szyller 1857-1933”.

Elektryczność w Radzanowie

Fragment ul. Mławskiej

 

 

Dziś w dobie szalejących technologii , świecie elektryczności i technik informacyjnych , mało kto w Radzanowie i okolicach zastanawia się jakie były początki tego postępu, tzw. kroku w XX wiek, dla osady nad Wkrą. Zapalające się latarnie uliczne rozświetlają te stare radzanowskie bruki i chodniki. Chociaż jeszcze do połowy dwudziestego stulecia zmierzch oznaczał kompletne ciemności.  I tylko z opowieści starszych mieszkańców można dowiedzieć się jak było wówczas. Jedną z historii przekazywanych jest zdarzenie, które miało wtedy miejsce. Właśnie po zmierzchu do odsady zajechał mieszkaniec Warszawy , chcący dojechać na leśniczówkę. W tym celu zatrzymał samochód i udał się do pierwszego domu w oknach , którego zauważył blask palącej się naftowej lampy. Była to posesja murarza miejscowego,  Romana Kopaczewskiego, u którego pomieszkiwał Zygmunt Skowyrski z rodziną .

Podróżujący zapukał do okna  i z mieszkania wyszedł Pan Zygmunt , którego zapytano o właściwa drogę . Zaczął więc tłumaczyć :

,, Pojedzie Pan prosto do miasta, skręci Pan w Centrum  w  prawo, dalej prosto przez most do lasu , tam będą krzyżówki skręci Pan w prawo. Warszawiak pięknie podziękował  i stwierdził ,że Panie tak pan mówisz ciemno wszędzie chyba Pan w mieście nigdy nie był w życiu . Od tej pory uczynny Pan Zygmunt , nigdy nie odważył się w rozmowach mówić o Radzanowie jako mieście.”

 

Kilka lat później naokoło plebani zebrali się mieszkańcy Radzanowa zwołani przez sołtysa Adama Szerszeniewskiego na prośbę księdza  Franciszka Sieczki .

Był 8 listopada 1957 roku, kiedy to proboszcz w asyście wikarego  ks.Henryka Mazurowskiego i fachowców włączył żarówkę i plebania zalała się światłem. Dla mieszkańców był to przełomowy wieczór. Sukcesywnie zakładano  dalsze oświetlenie, ale nadal Pan Zygmunt nie mówił ,że to miasto.

Prośba o pomoc . Ankieta dla studentki

List wójta Gminy Radzanów Przemysława Pakuszewskiego

 Drodzy Państwo teraz coś innego do otaczającej nas rzeczywistości pomóż  my wspólnie Naszej  Radzanowiance, która w tym roku broni pracę licencjacką zebrać informację na temat Naszej Gminy. Mamy wielki zaszczyt, że studiuje na Uniwersytecie Gdańskim. W swojej pracy potrzebuje zebrać wyniki do ankiety, która dotyczy Gminy Radzanów. Ankieta tworzona była pod opieką dr Magdaleny Szmytkowskiej z Katedry Nauk Społecznych. Ankieta dotyczy opinii mieszkańców na temat rozwoju gminy. W załączniku ankieta:

https://www.survio.com/survey/d/N5J9X4H9I3G9S9J7G?preview=1